Zrozumieć Nastolatka

Nikt nas nie uczył tego jak być rodzicem, jak mówić, żeby dzieci nas słuchały, jak budować z nimi relacje. Nikt nas nie uczył o emocjach, skąd się biorą i jak sobie z nimi radzić. Powielamy schematy wychowawcze, w których dorastaliśmy, działamy według przekonań, które nabyliśmy i realizujemy programy, które się nie sprawdzają, które nie działają. Robimy tak, bo nie rozumiemy. Nie wiemy co podziało się od tego momentu kiedy z uśmiechniętych i radosnych dzieciaczków stają się zbuntowanymi, pełnymi lęków, czasami złości, czasami smutku nastolatkami. To nie jest tak, że oni są jacyś dziwni, inni czy zepsuci… że nie chcą rozmawiać, nic im się nie chce, że są leniwi, wszędzie po sobie zostawiają bałagan, że kłamią itd. Te zachowania mają swoje przyczyny nawet jeśli my ich nie widzimy. Nastolatki, które znam są wrażliwe, pełne wewnętrznego piękna, otwarte, mają swoje zdanie … I to nie jest prawda, że nie słuchają – słuchają kiedy mówisz do nich SERCEM

Nie o to chodzi, żeby je wyłączyć, nie o to chodzi, żeby z nimi walczyć. Nie o to też chodzi, żeby w jakikolwiek sposób je odrzucić. To właśnie one pozwalają nam patrzeć szeroko, otwierać się na mądrość, dopuszczać do głosu nasze wewnętrzne przeczucia. Kreować i tworzyć piękno tego świata. Ale nikt nas nie uczył tego skąd się emocje biorą, jak sobie z nimi radzić, jak je nazywać. Kiedy więc przychodzą te „trudne”, których nie chcemy, które wciągają nas w otchłań smutku. i rozpaczy, wstydu, poczucia winy, gniewu czy złości to mamy problem, żeby je zaakceptować. Więc skoro my nie wiemy, to nasze nastolatki też nie wiedzą. Oni wręcz tym emocjom nie ufają. Ile razy przecież słyszeli: nie płacz, bo nie boli, nie ciesz się tak, przestań skakać. Nie radzą sobie z emocjami, nie rozumieją co się dzieje i jak to działa. I bardzo często są w poczuciu winy, a poczucie wstydu kroczy tuż za nimi.

Każde małe dziecko zna swoje potrzeby, wie czego chce, a czego nie chce. Kiedy przychodzą do mnie nastolatki nie potrafią często tego określić. Zagubili to gdzieś w trakcie dorastania. A potem rozmawiam z ich rodzicami i … oni też tego nie wiedzą. Nie wiedzą sami czego chcą, za to zazwyczaj doskonale wiedzą czego potrzebują ich dzieci i to co jest dla nich najlepsze… Stawiamy przed nimi takie oczekiwania, którym mało kto jest w stanie sprostać. Co muszą i co powinni, co jest ich świętym obowiązkiem….albo … albo nie mamy żadnych oczekiwań. Jesteśmy dla nich, a nie dla siebie i pokazujemy im, że tak można, a nawet trzeba. Trzeba być dla innych i się podkładać…
A wystarczy wiedzieć czego oni potrzebują. Wystarczy pokazać im, że mają prawo opiekować się swoimi granicami i że nikt nie może ich przekraczać. A najczęściej te granice przekraczają właśnie rodzice.

Żyjemy w świecie emocji. Potrzebujemy ich, żeby czuć, że żyjemy. Sami nieświadomie kreujemy i tworzymy dramy. Wtedy coś się dzieje. Nieważne, że nie po naszej myśli, ale coś jest, akcja, w której przybieramy role. Może ratownika, może ofiary…

Kiedy pracuję z nastolatkami, które się okaleczają zazwyczaj nie potrafią odpowiedzieć czemu to robią. Rozmawiamy o emocjach i wydarzeniach, które miały miejsce wcześniej. Pojawiają się słowa: ja muszę to zrobić. Często proszę ich, żeby kiedy czują, że to właśnie ten moment, zaczęli pisać to co się z nimi dzieje. Myśli, emocje, zachowania – wszystko co mają w sobie. Rozmawiamy potem o tym. I jest tak, że pojawiają się wcześniej silne emocje, okaleczanie jest związane z rozładowaniem napięcia, które jest z nimi związane. Ale w większości tych notatek pojawia się także sowo: pustka.

„Taka pustka, jakby nic nie było”. Oni się boją tej pustki, nie chcą tam wejść, nie chcą się z tym konfrontować. A ta pustka, która przychodzi po silnych emocjach jest zaproszeniem, Do wejścia w siebie, do uważności, do bycia, do prawdziwego czucia. Nie do emocji tylko do czucia. Wtedy jesteśmy w swojej prawdzie, jesteśmy w miłości i akceptacji. To jest ten moment kiedy zdają sobie sprawę, że są jakby zamknięci w systemie, z którego nie ma wyjścia. Chcą się z niego wydostać, próbują różnych metod, ale one nie działają, bo pochodzą z umysłu, z tego samego schematu, który doprowadził ich do stanu, w którym się znajdują. I w tym schemacie nie ma rozwiązania. Dlatego ta pustka przychodzi i zaprasza do wejścia głębiej w siebie.

Kluczem do wyjścia z tego jest akceptacja. A oni jej nie mają, od nas, od siebie, od świata. Więc nie mogą z tego wyjść, nie mogą dokonać wyboru, żeby nie wchodzić w stare schematy.

Naszej głowie ciężko jest zaakceptować rzeczywistość, bo jest zaprogramowana na analizowane i ocenianie. Pustka zaprasza do pozostawienie tego co stare, starych programów.

Patrzę na nastolatków jak nie potrafią tam wejść. Jak uciekają. Ale oni mają przecież jakieś wzorce…
Jak wspierać?

Oni przede wszystkim są uzależnienie od akceptacji. I przynależności. Jeśli tego nie mają zaczynają myśleć, że coś z nimi jest nie tak. Wszelkie inne uzależnienia nastolatków są wtórne, są ucieczką od życia, od rzeczywistości, od konfrontacji z tym co trudne. Uciekają tak, jak my uciekamy wybierając podobne lub inne formy autodestrukcji. Jak rozpoznać czy to już uzależnienie? Jak o tym rozmawiać? Jak radzić sobie z młodzieżą, która już wpadla w sidła nałogu?